Nếu ở bài viết trước, chúng ta đã cùng tìm hiểu Nunchi (sự nhạy bén, khả năng đọc vị tình huống) là một kỹ năng để duy trì các mối quan hệ xã hội, thì hôm nay, mình muốn mang đến cho các bạn một góc nhìn khác, chân thực và có phần khắc nghiệt hơn về văn hóa này chốn công sở thông qua lăng kính điện ảnh.

Từ điển tiếng Hàn định nghĩa Nunchi là việc suy đoán tâm trạng của người khác thông qua tình huống lúc đó. Trừ khi có thuật đọc tâm trí, việc đoán biết suy nghĩ của người khác chưa bao giờ là dễ dàng. Để làm được điều này, chúng ta phải huy động mọi giác quan, thu thập thông tin và phân tích hoàn cảnh xung quanh. Chính vì vậy, việc phải liên tục 눈치를 보다 (để ý thái độ, nhìn sắc mặt người khác) là một hành động vô cùng hao tâm tổn trí.

Sự mệt mỏi đó đã được đạo diễn Bae Eun Hye khắc họa rất rõ nét qua bộ phim ngắn 눈치껏 (Hãy làm một cách tinh ý, 2017). Bộ phim xoay quanh Su Yeon, một cô gái trẻ vừa trúng tuyển vào làm việc tại một võ đường Taekwondo với thời gian thử việc 3 ngày. Vì là lần đầu đi làm, mọi thứ với cô đều lạ lẫm. Vị võ sư trưởng quản lý võ đường chỉ ném cho cô một lời dặn dò lấp lửng: 백 사범 하는 것 보고 유도리 있게 눈치껏 하다 보면 3일 금방 갈 거야 (Cứ nhìn huấn luyện viên tiền bối Baek, làm việc linh hoạt và tinh ý một chút thì 3 ngày sẽ qua nhanh thôi). Lời dặn dò này buộc Su Yeon phải liên tục bật radar dò xét xung quanh đến mức tự nhủ thầm trong đầu rằng 와, 정말 돌아버리겠다 (Chà, chắc phát điên mất thôi!).

Một phân cảnh rất đắt giá trong phim là vào giờ nghỉ trưa. Khi món mì tương đen được giao đến, mỗi người một bát, nhưng võ sư trưởng lại không đụng đũa mà chỉ ngồi bấm điện thoại. Ngay lập tức, tiền bối Baek nhanh tay trộn đều bát mì của mình rồi kính cẩn đặt sang phục vụ võ sư trưởng, sau đó mới lấy bát mới tự trộn cho mình. Su Yeon sững sờ nhận ra, thì ra ngay cả trong bữa ăn, Nunchi cũng là một luật lệ bất thành văn. Sự chật vật chạy theo tốc độ ăn của những người đi trước để cho vừa lòng nhau cuối cùng chỉ mang lại cho cô một cơn đầy bụng.

Sự khéo léo của tiền bối Baek lại được võ sư trưởng khen ngợi hết lời: 백 사범이 사람이 참 좋아. 애들하고 친밀하게 지내고. 저런 자세가 필요해요 (Anh Baek là người tốt. Gần gũi với bọn trẻ. Cần phải có thái độ như thế).

Những lời khen này khiến một người mới như Su Yeon càng thêm bối rối không biết đâu mới là chuẩn mực thực sự. Trong hệ sinh thái của võ đường đó, Su Yeon nằm ở tầng đáy của tháp Nunchi. Cô phải nhìn sắc mặt của võ sư trưởng, của tiền bối, của bọn trẻ, của phụ huynh, và thậm chí là của cả chiếc camera an ninh. Bộ phim là một bức tranh châm biếm sâu cay về cuộc chiến sinh tồn nơi công sở của những người ở vị thế thấp nhất. Hình ảnh con tắc kè hoa mà võ sư trưởng nuôi chính là một ẩn dụ hoàn hảo cho sự thay đổi màu sắc liên tục để thích nghi và tồn tại.

Đạo diễn của bộ phim từng chia sẻ quan điểm rằng, tất cả chúng ta đều đang phải thích nghi trong những xã hội thu nhỏ của riêng mình. Nhưng liệu việc đeo chiếc mặt nạ tinh ý đó có thực sự là cách thích ứng tốt nhất mà xã hội mong muốn?

Kết phim để lại một nụ cười chua chát trên gương mặt Su Yeon. Cô sẽ chọn cách dứt áo rời đi, hay sẽ tiếp tục đeo mặt nạ và biến mình thành một con tắc kè hoa đổi màu để tồn tại? Câu hỏi đó không chỉ dành cho nhân vật, mà có lẽ dành cho tất cả những ai đang chật vật mỗi ngày trong một xã hội đòi hỏi quá nhiều sự tinh ý này.