Mình vừa vô tình lướt qua một bài báo viết về thế hệ 8X, nơi người ta gọi chúng mình là 샌드위치 세대 (thế hệ bánh kẹp). Ở Hàn Quốc, khái niệm 샌드위치 세대 được dùng để khắc họa hình ảnh những người ở độ tuổi trung niên đang mắc kẹt ở lưng chừng cuộc đời. Chúng mình vừa phải lo toan bề bộn cho cha mẹ đang ngày một già đi, lại vừa oằn lưng gánh vác việc nuôi dưỡng con cái với vô vàn áp lực từ thể chất, tinh thần đến tài chính.
샌드위치 세대 có nghĩa là thế hệ bánh kẹp. Thuật ngữ này dùng để chỉ những người ở độ tuổi trung niên đang chịu áp lực lớn về thời gian và tiền bạc, khi vừa phải chuẩn bị quỹ hưu trí cho bản thân, vừa lo cho gia đình hai thế hệ. Tuổi thọ người già tăng cao cùng xu hướng sinh con muộn càng khiến hiện tượng này thêm phần rõ rệt. Thậm chí, nhiều người phải ngậm ngùi lùi lại ngày nghỉ hưu, hoặc bước vào cuộc cạnh tranh 일자리 (việc làm) với chính thế hệ của những đứa trẻ mình sinh ra.
Mình cất tiếng khóc chào đời vào năm 1986, đúng cái chặng giao thời mỏng manh giữa thời bao cấp và những ngày đầu đổi mới. Bố mẹ mình thuở ấy vẫn mang nặng những nỗi âu lo, phấp phỏng của một thời khốn khó. Thế nên dẫu được dưỡng nuôi trong sự đủ đầy cả về vật chất lẫn tinh thần, tuổi thơ của mình vẫn in hằn những vết xước chẳng dễ phai nhạt.
Ký ức của mình vẫn còn lưu giữ vẹn nguyên hình ảnh năm lên sáu hay lên bảy. Khối tài sản lớn nhất của gia đình khi ấy bị mang ra cưỡng chế đổi dời, đưa cả nhà lùi sâu vào một con ngõ nhỏ chật hẹp, kẹp giữa hai khu nhà vệ sinh công cộng. Đằng đẵng năm năm trời sau đó, không gian tuổi thơ mình luôn quẩn quanh thứ mùi xú uế của cống rãnh. Ngày ngày, đôi mắt trẻ thơ quen với cảnh những gánh phân dập dềnh lướt qua cổng nhà, bỏ lại trên mặt đường những vệt ố vàng ám ảnh. Sau này, dẫu hai khu vệ sinh ấy đã bị dỡ bỏ và không khí quanh mình cũng trở nên thanh sạch hơn, thì thỉnh thoảng một cơn gió lùa qua vẫn đủ sức khiến mình khẽ rùng mình nhớ lại.
Năm tháng chầm chậm trôi, mình lớn lên một chút, bắt đầu biết hí hoáy nắn nót từng dòng blog 360 độ, biết chát Yahoo đưa đẩy vài câu trêu đùa với những anh chàng xa lạ, rồi xách vali sang Hàn Quốc. Kể từ lúc ấy, mọi thứ lao đi với vận tốc chóng mặt. Năm 2017 chứng kiến sự bùng nổ rực rỡ của smartphone và các mạng xã hội. Chỉ một cái chớp mắt, năm 2022 ùa tới mang theo cơn lốc AI, cuốn mình vào vòng quay của việc huấn luyện những cỗ máy vô tri đến mức có đôi khi thấy lòng ngộp thở.
Tuổi thơ của mình từng là những trận đòn roi tơi tả, là lằn thắt lưng quất rát đỏ mông vì tội lì lợm không chịu đến trường, hay những buổi trưa trốn ngủ đi đuổi bắt chuồn chuồn rồi bị đánh chạy rong khắp xóm. Thế mà giờ đây, mình lại phải tự vắt kiệt sự kiên nhẫn của bản thân để học cách làm một người mẹ dịu dàng, tinh tế và thấu cảm. Mình đứng ở giữa, vừa phải giải thích, đấu tranh đến sức cùng lực kiệt với những lề thói cũ kỹ của đấng sinh thành, lại vừa phải cựa mình thay đổi để vừa vặn với một thời đại mới.
Nhìn lại chặng đường dằng dặc đã qua, mình khẽ mỉm cười thừa nhận bản thân đúng là một chiếc 샌드위치 (bánh kẹp) thực thụ. Dẫu trong mạch máu vẫn còn chảy những tàn dư của quá khứ, mình vẫn đang kiên cường vùng vẫy, khao khát vươn ra để chạm tay vào những điều mới mẻ. Có lẽ vì thế, mình luôn dành một sự ủng hộ chân thành cho tư tưởng tận hưởng cuộc sống của các bạn trẻ Gen Z. Đời người vốn dĩ mỏng manh và ngắn ngủi, xin hãy chắt chiu thời gian để trân trọng chính mình, trải nghiệm những chân trời mới thay vì cứ chôn chặt bước chân ở mãi một nơi.
